Doanh nghiệp mới khi bắt đầu hoạt động thường đối mặt với nhiều thắc mắc về các quy định và nghĩa vụ thuế. Việc nắm rõ doanh nghiệp mới cần làm gì về thuế ngay từ đầu sẽ giúp tránh những sai sót không đáng có, tuân thủ pháp luật và đảm bảo hoạt động kinh doanh diễn ra suôn sẻ. Bài viết này sẽ cung cấp hướng dẫn chi tiết về các bước quan trọng mà mỗi doanh nghiệp mới cần thực hiện liên quan đến nghĩa vụ thuế, giúp bạn có cái nhìn tổng quan và chuẩn bị tốt nhất.
I/ Chuẩn Bị Ban Đầu Về Thuế Cho Doanh Nghiệp Mới

Khi mới thành lập, doanh nghiệp cần thực hiện một số thủ tục cơ bản để chính thức tham gia vào hệ thống thuế. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ đầu sẽ là nền tảng vững chắc cho quá trình hoạt động sau này, giúp doanh nghiệp thiết lập đúng hướng và tránh được những rắc rối về sau.
II/ Đăng Ký Mã Số Thuế Và Cài Đặt Hệ Thống Điện Tử
Mã số thuế (MST) là định danh duy nhất của doanh nghiệp với cơ quan thuế. Sau khi có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, MST sẽ được cấp tự động. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần thực hiện các bước để kích hoạt và sử dụng hiệu quả MST, cùng với việc thiết lập các phương tiện điện tử để giao tiếp với cơ quan thuế.
– Kiểm tra và cập nhật thông tin: Đảm bảo thông tin doanh nghiệp trên hệ thống thuế (tên, địa chỉ, ngành nghề) trùng khớp với giấy phép kinh doanh. Mọi thay đổi cần được thông báo kịp thời.
– Đăng ký tài khoản giao dịch thuế điện tử: Doanh nghiệp cần đăng ký tài khoản trên Cổng Dịch vụ công của Tổng cục Thuế để nộp tờ khai, nộp thuế điện tử, và tra cứu thông tin. Đây là bước quan trọng để doanh nghiệp mới cần làm gì về thuế trong bối cảnh số hóa.
– Đăng ký phương pháp tính thuế GTGT: Doanh nghiệp mới thường áp dụng phương pháp khấu trừ nếu đủ điều kiện (tự nguyện đăng ký hoặc doanh thu dự kiến trên 1 tỷ đồng/năm), hoặc phương pháp trực tiếp trên doanh thu. Việc lựa chọn phương pháp này cần được cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên đặc thù kinh doanh.
– Đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử: Từ ngày 01/07/2022, hóa đơn điện tử là bắt buộc. Doanh nghiệp cần đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử với cơ quan thuế thông qua các nhà cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử được cấp phép.
– Cài đặt chữ ký số: Chữ ký số là công cụ cần thiết để ký các tờ khai, chứng từ điện tử khi giao dịch với cơ quan thuế và các đối tác.
III/ Quy Định Về Lệ Phí Môn Bài
Lệ phí môn bài là khoản phí bắt buộc mà doanh nghiệp phải nộp hàng năm dựa trên vốn điều lệ đăng ký. Đây là một trong những khoản thuế đầu tiên mà doanh nghiệp mới cần làm gì về thuế ngay sau khi thành lập.
– Mức nộp:
+ Vốn điều lệ trên 10 tỷ đồng: 3.000.000 đồng/năm.
+ Vốn điều lệ từ 10 tỷ đồng trở xuống: 2.000.000 đồng/năm.
+ Chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh: 1.000.000 đồng/năm.
– Miễn giảm: Doanh nghiệp thành lập mới được miễn lệ phí môn bài trong năm đầu tiên hoạt động. Đây là chính sách hỗ trợ đáng kể cho doanh nghiệp mới khởi nghiệp.
– Thời hạn nộp hồ sơ khai: Chậm nhất là ngày 30 tháng 01 của năm tiếp theo năm thành lập (nếu năm thành lập không thuộc diện miễn). Trường hợp doanh nghiệp thành lập trong 6 tháng cuối năm, thì cũng được miễn cả năm đó.
IV/ Các Loại Thuế Doanh Nghiệp Mới Cần Kê Khai Và Nộp Định Kỳ

Sau khi hoàn tất việc đăng ký ban đầu, doanh nghiệp cần biết các loại thuế chính và cách thức kê khai, nộp chúng định kỳ. Đây là trọng tâm của việc doanh nghiệp mới cần làm gì về thuế để đảm bảo tuân thủ pháp luật và tránh các hình phạt không đáng có.
1/ Thuế Giá Trị Gia Tăng (GTGT)
Là thuế gián thu đánh vào giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh trong quá trình sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng, và được nộp theo định kỳ.
– Phương pháp khấu trừ:
+ Đối tượng: Các doanh nghiệp có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở lên của năm liền kề trước hoặc tự nguyện đăng ký. Phù hợp với các doanh nghiệp có đầu vào lớn và kê khai rõ ràng.
+ Cách tính: Số thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra – Thuế GTGT đầu vào. Nếu đầu vào lớn hơn đầu ra, doanh nghiệp có thể được khấu trừ vào kỳ sau hoặc hoàn thuế (trong trường hợp xuất khẩu).
+ Kỳ khai báo: Theo tháng hoặc quý. Doanh nghiệp có doanh thu năm trước liền kề <= 50 tỷ đồng có thể lựa chọn kê khai theo quý.
– Phương pháp trực tiếp:
+ Đối tượng: Doanh nghiệp có doanh thu dưới 1 tỷ đồng và không đăng ký tự nguyện phương pháp khấu trừ, hoặc kinh doanh trong một số lĩnh vực đặc thù (ví dụ như sản xuất vàng, bạc, đá quý).
+ Cách tính: Số thuế GTGT phải nộp = Tỷ lệ % x Doanh thu. Tỷ lệ % tùy thuộc vào ngành nghề (ví dụ: thương mại 1%, dịch vụ 5%, sản xuất 3%).
+ Kỳ khai báo: Thường là theo quý.
+ Thời hạn nộp: Chậm nhất ngày 20 của tháng tiếp theo (đối với kỳ tháng) hoặc ngày 30 của tháng đầu quý tiếp theo (đối với kỳ quý).
2/ Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp (TNDN)
Là thuế đánh vào thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ và các thu nhập khác. Đây là loại thuế quan trọng phản ánh hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.
– Công thức: Thuế TNDN phải nộp = (Doanh thu – Chi phí được trừ + Thu nhập khác) x Thuế suất TNDN. Việc xác định các chi phí hợp lý, hợp lệ là yếu tố then chốt.
– Thuế suất phổ biến: 20%. Có một số ưu đãi thuế suất cho doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực ưu đãi đầu tư, địa bàn kinh tế khó khăn.
– Tạm nộp quý: Doanh nghiệp cần tạm nộp thuế TNDN theo quý. Tổng số thuế TNDN đã tạm nộp 4 quý đầu năm không được thấp hơn 80% số thuế TNDN phải nộp theo quyết toán năm. Nếu thiếu, doanh nghiệp có thể bị phạt chậm nộp.
– Quyết toán năm: Chậm nhất là ngày 31 tháng 3 của năm dương lịch tiếp theo. Đây là thời điểm doanh nghiệp tổng hợp toàn bộ doanh thu, chi phí và xác định số thuế TNDN cuối cùng sau khi trừ các khoản đã tạm nộp.
3/ Thuế Thu Nhập Cá Nhân (TNCN)
Là thuế đánh vào thu nhập của cá nhân, bao gồm cả thu nhập từ tiền lương, tiền công của người lao động trong doanh nghiệp. Doanh nghiệp có trách nhiệm khấu trừ và nộp hộ thuế này.
– Trách nhiệm của doanh nghiệp: Khấu trừ thuế TNCN từ lương, thưởng của người lao động trước khi chi trả, sau đó kê khai và nộp hộ cho cơ quan thuế.
– Kỳ kê khai: Theo tháng hoặc quý, tùy thuộc vào số lượng lao động và tổng số thuế TNCN phát sinh phải khấu trừ.
– Quyết toán năm: Chậm nhất ngày 31 tháng 3 của năm dương lịch tiếp theo. Đây là bản tổng hợp cuối cùng về TNCN mà doanh nghiệp đã khấu trừ và nộp hộ cho người lao động.
V/ Quản Lý Hóa Đơn Điện Tử, Sổ Sách Kế Toán Và Các Lưu Ý Khác

Việc tuân thủ các quy định về hóa đơn và kế toán là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp quản lý nghĩa vụ thuế hiệu quả và minh bạch. Bên cạnh đó, doanh nghiệp mới cần làm gì về thuế còn bao gồm việc nắm rõ các quy định liên quan và chủ động tìm hiểu thông tin.
1/ Thiết Lập Hệ Thống Sổ Sách Kế Toán
Hệ thống sổ sách kế toán là công cụ để ghi nhận, phản ánh và tổng hợp các nghiệp vụ kinh tế phát sinh, làm cơ sở cho việc kê khai thuế một cách chính xác.
– Chứng từ kế toán: Bao gồm các loại phiếu thu, phiếu chi, phiếu nhập, phiếu xuất, biên bản giao nhận, hợp đồng mua bán, và các giấy tờ liên quan khác. Doanh nghiệp cần đảm bảo thu thập đầy đủ và chính xác các chứng từ này.
– Sổ kế toán: Gồm sổ nhật ký chung, sổ cái các tài khoản, sổ quỹ tiền mặt, sổ chi tiết công nợ, sổ tài sản cố định… Tùy theo quy mô và ngành nghề, doanh nghiệp có thể lựa chọn hình thức sổ sách phù hợp.
– Báo cáo tài chính: Cuối kỳ kế toán, doanh nghiệp cần lập các báo cáo tài chính như Bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo lưu chuyển tiền tệ, thuyết minh báo cáo tài chính.
– Lưu trữ: Tất cả chứng từ, sổ sách phải được lưu trữ đúng quy định của pháp luật để phục vụ cho các kỳ kiểm tra, thanh tra thuế.
2/ Quy Định Về Bảo Hiểm Xã Hội và Lao Động
Mặc dù không trực tiếp là thuế, việc đóng bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) cho người lao động là nghĩa vụ bắt buộc và có liên quan mật thiết đến chi phí được trừ khi tính thuế TNDN, đồng thời đảm bảo quyền lợi cho người lao động.
– Đăng ký BHXH: Doanh nghiệp phải đăng ký tham gia BHXH cho người lao động trong 30 ngày kể từ ngày ký hợp đồng lao động đầu tiên.
– Mức đóng: Được quy định theo tỷ lệ phần trăm tiền lương tháng đóng BHXH, trong đó có phần doanh nghiệp đóng và phần người lao động đóng.
– Khai báo và nộp: Hàng tháng, doanh nghiệp có trách nhiệm trích nộp BHXH, BHYT, BHTN cho cơ quan BHXH.
– Các quy định về sử dụng lao động: Doanh nghiệp cần tuân thủ các quy định về hợp đồng lao động, thang bảng lương, nội quy lao động,… Đây là các cơ sở pháp lý để xác định chi phí tiền lương, tiền công được trừ khi tính thuế TNDN và các khoản trích theo lương hợp lệ.
3/ Tìm Hiểu Và Cập Nhật Thông Tin Thuế
Luật thuế và các văn bản hướng dẫn thường xuyên có sự thay đổi, bổ sung. Doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu qua các kênh chính thống để luôn cập nhật và tuân thủ.
– Trang thông tin điện tử của Tổng cục Thuế, Cổng thông tin điện tử của Chính phủ: Là nguồn thông tin chính xác và đáng tin cậy.
– Các khóa đào tạo, hội thảo về thuế: Tham gia để nắm bắt các quy định mới và kinh nghiệm thực tiễn.
– Sử dụng dịch vụ tư vấn thuế chuyên nghiệp: Đối với doanh nghiệp mới chưa có kinh nghiệm, việc thuê ngoài dịch vụ kế toán, tư vấn thuế là một giải pháp hiệu quả để đảm bảo tuân thủ.
4/ Hậu Quả Của Việc Chậm Nộp Hoặc Sai Phạm Về Thuế
Vi phạm quy định về thuế có thể dẫn đến các hệ quả nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động và uy tín của doanh nghiệp.
– Phạt chậm nộp: Là khoản tiền tính theo ngày chậm nộp trên số thuế phải nộp.
– Phạt hành chính: Tùy theo mức độ vi phạm (ví dụ: không nộp hồ sơ, nộp chậm, kê khai sai, trốn thuế…), doanh nghiệp có thể bị phạt tiền hành chính.
– Truy thu thuế: Buộc doanh nghiệp nộp đủ số thuế đã gian lận, thiếu cùng với tiền phạt và chậm nộp.
– Ảnh hưởng đến uy tín: Tác động tiêu cực đến hình ảnh và khả năng tiếp cận các nguồn tài chính, đối tác của doanh nghiệp.

TỔNG KẾT:
Việc nắm vững và thực hiện đúng các nghĩa vụ thuế là yếu tố then chốt cho sự phát triển bền vững của bất kỳ doanh nghiệp nào, đặc biệt là doanh nghiệp mới. Từ đăng ký ban đầu, kê khai và nộp các loại thuế định kỳ, đến việc quản lý hóa đơn điện tử và sổ sách kế toán, mỗi bước đều đòi hỏi sự cẩn trọng và tuân thủ. Bằng cách chủ động tìm hiểu, cập nhật thông tin và nếu cần, sử dụng dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, doanh nghiệp mới có thể tự tin vững bước trên con đường kinh doanh, tránh được rủi ro pháp lý và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động, góp phần vào sự thành công lâu dài.
Nếu bạn muốn tìm hiểu về sản phẩm máy quẹt thẻ mPOS, phần mềm xuất hóa đợn điện tử vui lòng tham khảo trên website https://mpos.vn/ hoặc liên hệ hotline 1900 63 64 88 để được hỗ trợ nhé!
